گسترش وسایل ارتباط جمعی و ابزارهای اطلاع رسانی تحول بزرگی در روابط انسان ها پدید آورده است. تا آنجا که عصر حاضر را عصر ارتباطات نامیده اند. رسانه های اجتماعی همزمان با فرصت های جدید و مفیدی که با خود به همراه آورده اند به امکان شکل گیری یا گسترش آسیب های جدید نیز دامن می زنند که یکی از مهم ترین آن ها مسئله نقض حریم خصوصی است.

در شبکه های اجتماعی، تصمیم گیری کاربران برای تعیین میزان محدودیت و عمومیت فضای کنش های اجتماعی مجازی آن ها و تولید پیام، متاثر از دو انگیزه ی مخالف است: ۱) میل آن ها به داشتن حریمی خصوصی، راحت و خودمانی که در آن بتوانند بدون دغدغه ی دسترسی دیگران به حریم خصوصی شان به انتشار نوشته ها و تصاویر دلخواه درباره زندگی روزمره ی خود بپردازند و ۲) میل آن ها به دیده شدن بیشتر، شهرت یافتن و بهره گیری از مجراهای ارتباطی بیشتر و متنوع تری که عمومیت فضای ارتباطی ممکن می کند.

در میان کاربران هستند کسانی که تنها به بازنشر اخبار، تصاویر و رویدادهای سیاسی و اجتماعی یا تفسیر خود از این اتفاقات می پردازند. در مقابل عده ی دیگری نیز از شبکه های اجتماعی تنها به مثابه نوعی رسانه شخصی و خصوصی استفاده می کنند و بسیاری از رویدادهای ریز و درشت زندگی خود را همان گونه که در دفتر خاطرات می نویسند یا در آلبوم عکس شخصی ثبت می کنند، با دوستان خود به اشتراک می گذراند.

اصول استفاده از شبکه های اجتماعی

به هنگام استفاده از شبکه های اجتماعی با رعایت تنها چند اصل ساده به راحتی می‌توان از وقوع بسیاری از اتفاقات جلوگیری نموده و تا حد زیادی از آسیب‌های این شبکه‌ها و نقض حریم خصوصی در امان ماند. در ادامه برخی از این اصول به طور خلاصه ذکر شده است.

  • فراموش نکنید که اینترنت همیشگی است: داده ای که شما در فضای آنلاین منتشر می کنید، برای همیشه آنجا خواهد ماند. مهم نیست که شما آن داده را پاک کنید. حتی پاک کردن اکانت شما نیز منجر به پاک کردن آن نخواهد شد. آنچه که شما منتشر می کنید برای همیشه توسط دیگران قابل دسترسی خواهد بود. بنابراین همیشه دقت کنید که چه اطلاعاتی را در اینترنت منتشر می کنید.
  • همیشه در کلیک کردن لینک ها احتیاط کنید: مهم نیست چه کسی آن لینک را ارسال کرده باشد. دزدان اینترنتی از شبکه های اجتماعی برای دزدیدن اطلاعات شما، از این لینک‌ها استفاده می کنند، چون به این وسیله فریب دادن شما راحتتر است. کافیست تا شما بر روی آن لینک ها کلیک کنید تا اطلاعات خصوصی شما به دست آنها بیفتد.
  • در پذیرفتن دوستی افراد بسیار دقت کنید: هرگز به عکس و اسم افرادی که به شما درخواست دوستی می دهند اعتماد نکنید. در شبکه های اجتماعی، استفاده از عکس و نام قلابی بسیار ساده و مرسوم است. تنها دوستی کسانی را بپذیرید که آنها را در دنیای واقعی می شناسید.
  • مرتبا تنظیمات مربوط به حریم خصوصی خود را چک کنید: همه ی شبکه های اجتماعی تنظیماتی برای حریم خصوصی دارند. مطمئن شوید که این تنظیمات به گونه ای قرار داده شده است که اطلاعات شما را تنها با دوستان و خانواده ی شما در میان می گذارد. همچنین مرتبا در بازه های زمانی مشخص این تنظیمات را مجددا بررسی کنید، تا در صورت تغییر آنها در اسرع وقت متوجه شوید.
  • هرگز اطلاعات شخصی خود را منتشر نکنید: در انتشار اطلاعات شخصی (مانند آدرس خانه، شماره تلفن، شماره ملی و شناسنامه و غیره) بسیار دقت کنید. هرگز این اطلاعات را در محیط مجازی منتشر نکنید. این‌ها شخصی‌ترین اطلاعات شما هستند و نیاز است برای حفظ حریم خصوصی شما، محرمانه باقی بمانند
  • رمز عبور خود را مرتبا عوض کنید: هرگز رمز عبورهایی را انتخاب نکنید که به سادگی قابل حدس زدن باشند. رمز عبوری، انتخاب کنید که حداقل ۸ کاراکتر داشته باشد و متشکل از عدد، حروف و علامت ها باشد. رمزهای عبور خود را در بازه های زمانی (مثلا هر ۶ ماه) عوض کنید. برای اکانت های مختلف هرگز یک رمز عبور یکسان استفاده نکنید.
  • مراقب باشید اطلاعات شما در کجا منتشر می‌شوند: دقت کنید که ممکن است شبکه های شما به هم متصل باشند. مثلا ممکن است عکسی که شما در توئیتر منتشر می کنید به طور خودکار در فیسبوک نیز منتشر شود.
  • هرگز در سفر موقعیت جغرافیایی خود را به اشتراک نگذارید: در مواقعی که به مسافرت می روید هرگز مکان جغرافیایی خود را به همراه عکس های خود به اشتراک نگذارید. اینگونه شما به دزدان نشان می دهید که خانه ی شما آماده ی سرقت است. زمانی عکس ها و مناطق را به اشتراک بگذارید که به خانه بازگشته اید.
  • هميشه در زندگي آنلاينتان همانند زندگي واقعي حد و مرزي براي ارتباطاتتان قائل شويد: به عنوان يک اصل، هميشه چيزي را منتشر کنيد که کسي در آينده نتواند آن را دست مايه‌ي سوءاستفاده از شما قرار دهد.
  • حواستان باشد که ليست دوستانتان شامل چه کساني است: حتي مراقب دوستانِ دوستانتان باشيد، ممکن است آنها هم برايتان مشکل ساز شوند. ممکن است شما تنها به دوستانتان اجازه ي ديدن پست ها و عکس هايتان را داده باشيد.

    Internet Crime

توصیه ما برای کاربران شبکه های اجتماعی این است که اطلاعات غیر ضروری را حذف کنند، حریم خصوصی و امنیتی خود را تنظیم کنند. بهتر است که کاربران شبکه های اجتماعی مانند اینستاگرام صفحه‌های شخصی خود را خصوصی کرده و اطلاعات خود را فقط در معرض دید خانواده و دوستان واقعی خود قرار دهند. بهتر است که درخواست دوستی افراد ناشناس را رد کنند. نصب حداقل یکی از نرم افزارهای امنیتی تجاری را انجام دهند و همواره به یاد داشته باشند که هیچ چیز هرگز از روی اینترنت پاک نخواهد شد.