کرونا و قرنطینه، نام‌های پرتکرار این روزهای جهان هستند که در طول تاریخ بشر بی‌سابقه است. تغییر عادات و رفتارهای فردی و اجتماعی، چیزی بود که شاید هیچ‌کس آن را این‌گونه پیش‌بینی نمی‌کرد؛ اما پذیرش واقعیت، قدم اول رویارویی و دست‌و‌پنجه‌‌نرم‌کردن با آن است. این روزها به‌خصوص برای کودکان و نوجوانان در بستری جریان دارد که طعم خوشِ باهم‌بودن و کنار دوستان و عزیزان‌بودن را کمرنگ کرده است. به موازات این اتفاق، حضور افراد در فضای مجازی فعال‌تر شده است، به‌خصوص آنکه بسیاری از فعالیت‌های آموزشی، کاری و… نیز درحال عزیمت به این فضا هستند، به‌طوری‌که در بیشتر موارد، آموزش مجازی اولویت خانواده‌ها محسوب می‌شود.

نکته اینجاست که حضور در فضای مجازی برای کودکان و نوجوانان، مانند راه‌رفتن بر لبه‌ی پرتگاه است؛ چه‌بسا فرزندانی که والدینشان در طول روز در منزل نیستند و یا باوجود حضورشان، نسبت به فعالیت‌های آن‌ها بی‌توجه هستند. به تعبیر دیگر هرچند ارتباطات مجازی به کودکان و نوجوانان کمک می‌کند تا اثرات سوء قرنطینه برای آن‌ها کم‌‌تر شود و ایشان را تشویق خواهد کرد تا به زندگی روزانه‌ی خود ادامه دهند؛ اما از طرف‌ دیگر چالش‌های جدیدی برای والدین ایجاد می‌کند. دغدغه این است: چطور می‌توان از فضای اینترنت بیشترین استفاده را کرد، درحالی‌که کم‌ترین آسیب متوجه کودکان و نوجوانان گردد؟ حتی در شرایط عادی هم حفظ چنین تعادلی، کار ساده‌ای نیست و شرایط امروز جهان توجه مضاعفی را به این امر می‌طلبد.

در این مقاله پنج راهکار برای اینکه فرزندتان در فضای مجازی ایمن باشد، ارائه می‌شود:

۱) درباره‌ی فضای مجازی با فرزندان خود شفاف صحبت کنید

با آن‌ها درباره‌ی خطرات فضای مجازی، کسانی که با ایشان در ارتباط هستند و چگونگی ارتباطشان صادقانه صحبت کنید. اطمینان حاصل کنید که اهمیت و ارزش تعاملات دوستانه و حمایت‌گرانه را می‌فهمند و می‌دانند رفتارهای تبعیض‌آمیز و نامناسب هرگز قابل قبول نیستند؛ آن‌ها را تشویق کنید که اگر هریک از این رفتارها را تجربه کردند، فوراً موضوع را با شما یا شخص بالغ و معتمدی درمیان بگذارند. به همراه فرزندان خود قوانینی وضع کنید که چگونه و چه زمانی می‌توانند از این وسایل استفاده کنند.

بیشتر بخوانید: رینستا و فینستا چیستند؟

۲) از تکنولوژی برای حفاظت از فرزندان خود استفاده کنید

مطمئن شوید که لوازم الکترونیکی فرزندتان به آخرین نسخه‌ی نرم‌افزار و آنتی‌ویروس مجهز و تنظیمات حریم خصوصی نیز روشن باشد. از او بخواهید دوربین (وب‌کم) را درصورت عدم استفاده بپوشاند. برای بچه‌های کوچک‌تر، از ابزارهایی نظیر برنامه‌های «کنترل والدین بر اینترنت» و «جست‌وجوی امن» استفاده کنید تا تجربیات آنلاین ایمنی داشته باشند. این توصیه‌ها برای والدینی که درطول روز کنار فرزندانشان حضور ندارند، حیاتی محسوب می‌شود. درباره‌ی منابع آموزشی رایگان آنلاین محتاط باشید. فرزند شما هرگز نباید از عکس یا اسم کامل خود برای دسترسی به این منابع استفاده کند. به‌خاطر بسپارید که تنظیمات حریم خصوصی را کنترل کنید تا دریافت اطلاعات را به‌حداقل برسانید. به فرزند خود یاد دهید که اطلاعات شخصی خود را به‌خصوص در اختیار غریبه‌ها قرار ندهد. اگر همیشه کنار او نیستید، از او بخواهید هرتصمیمی در‌این‌خصوص را ابتدا با شما درمیان بگذارد.

درباره‌ی خطرات فضای مجازی، کسانی که با ایشان در ارتباط هستند و چگونگی ارتباطشان صادقانه صحبت کنید.

۳) با فرزندتان در فضای مجازی زمان بگذرانید

فرصت‌هایی برای فرزندتان ایجاد کنید تا ارتباطات آنلاین مثبت و ایمن با دوستان، خانواده و شما داشته باشد. درحال حاضر، ارتباط با دیگران مهم‌تر از همیشه است و می‌تواند فرصت عالی برای شما باشد تا در «ارتباطات مجازی» الگوی مناسبی از لحاظ مهربانی و همدردی برای فرزندتان باشید، به کودکان خود آموزش دهید چطور می‌توانند از اطلاعات نادرست و محتوای نامتناسب با سن خود که می‌تواند موجب نگرانی بیشتر آن‌ها درباره‌ی ویروس کرونا و یا هر تلخی دیگری گردد، اجتناب کنند؛ به‌عنوان مثال منابع دیجیتالی معتبر زیادی از سازمان‌هایی مانند «یونیسف» و «سازمان جهانی بهداشت» در دسترس است که شما و فرزندانتان را قادر می‌سازد باهم درباره‌ی این ویروس اطلاعات بیشتری کسب کنید. برای فرزند خود زمان بگذارید و برنامه‌ها، اپلیکیشن‌ها، بازی‌ها و سایر سرگرمی‌های مناسب سنش را پیدا کنید.

وقتی کودکان زمان بیشتری را در فضای مجازی می‌گذرانند، ممکن است درمعرض تبلیغات بیشتری قرار بگیرند!
وقتی کودکان زمان بیشتری را در فضای مجازی می‌گذرانند، ممکن است درمعرض تبلیغات بیشتری قرار بگیرند!

۴) عادت‌های سالم آنلاین را تشویق کنید

رفتارهای خوب را در فضای مجازی و یا در تماس‌های تصویری تشویق کنید. فرزندتان را تشویق کنید تا با همکلاسی‌هایش مهربان باشد و به آن‌ها احترام بگذارد. مراقب پوشش فرزندتان درمقابل دوربین باشید و اجازه ندهید از داخل اتاق‌خواب تماس تصویری بگیرد. اگر در طول روز کنارش نیستید، قانونی وضع کنید که تماس‌های تصویری خصوصی حتماً باید در حضور شما باشد.‌ سیاست‌ها و راه‌های تماس با مدرسه برای گزارش آزارهای اینترنتی یا محتوای نامناسب آنلاین را بدانید. وقتی کودکان زمان بیشتری را در فضای مجازی می‌گذرانند، ممکن است درمعرض تبلیغات بیشتری قرار بگیرند که غذاهای ناسالم، کلیشه‌های جنسیتی یا موضوعات نامتناسب با سِنشان را ترویج می‌کنند. به فرزندانتان کمک کنید تا تبلیغات آنلاین را تشخیص دهند و از این فرصت استفاده کنید تا باهم برخی پیام‌های منفی را شناسایی و تحلیل کنید.

۵) بگذارید فرزندان اوقات خوش و مفیدی داشته باشند و اِبراز وجود کنند

فرزندان خود را تشویق کنید تا با بهره‌گیری از ابزارهای دیجیتال، فعالیت جسمانی داشته باشند؛ به‌عنوان مثال تشویق به استفاده از ویدیوهای ورزشی آنلاین برای بچه‌های کوچک و بازی‌های ویدیویی که تحرک آن‌ها را زیادتر می‌کند، گزینه‌ی مناسبی هستند. به یاد داشته باشید با برنامه‌ریزی برای فرزندانتان، بین سرگرمی‌های آنلاین و فعالیت‌های غیرآنلاین تعادل برقرار کنید.

توصیه‌ها برگرفته از سایت یونیسف است به نشانی: https://www.unicef.org