نقد و بررسی بازی Grand Theft Auto IV

باید گفت GTA در سطح جهان با مخالفت‌های متعددی از سمت والدین و خبرگزاری‌ها و حتی وکلا جهت سانسور و رتبه‌بندی سنی آن مواجه شده است اما همچنان با قوت راه خود را طی می‌کند. یکی از مسائلی که در ثبات قدم راک‌استار و شرکت مادر آن یعنی تیک تو اینتر اکتیو برای ساخت و انتشار این بازی موثر است تعداد بازیکنان زیاد و درآمدی است که از این فرانچایز نصیب آنان می‌شود.

محتوای جنسی، درگیری و زد و خورد، خشونت، خونریزی، نمایش خون، سرقت، مصرف الکل و مواد مخدر، فحاشی و بددهانی، عریانی و ... از جمله محتواهای مورد اشاره‌ای است که باعث شده است تا این بازی مجوزهای لازم برای انتشار قانونی در ایران را نداشته باشد. هرچند در برخی دیگر از کشورها و حتی ایالات متحده آمریکا هم نقدهایی بر روی رده سنی بازی و همین‌طور به فروش نرفتن آن در خرده فروشی‌ها شده است و همچنین در برخی از کشورها مانند استرالیا هم نسخه سانسور شده آن منتشر شده است.

ماجرای بازی GTA IV در شهر لیبرتی‌سیتی (که به نوعی از روی شهر نیویورک ساخته شده است و به شهر فرصت‌ها مشهور است) جریان دارد. بازیکن در نقش شخصیتی به نام نیکو بلیک (Niko) بازی می‌کند. نیکو از یوگوسلاوی برای دیدن پسرعمو‌یش رومن بلیک (Roman) به آمریکا آمده است تا زندگی جدیدی را در لیبرتی سیتی شروع کند. هدف نیکو از این مهاجرت داشتن یک زندگی خوب در کنار پسرعمویش (که خود را فردی پولدار معرفی کرده) می‌باشد اما به غیر از شروع زندگی مرفه، مسئله انتقام از کسی که به او و دوستانش در میدان جنگ خیانت کرده است هم یکی دیگر از اهداف نیکو برای مهاجرت به لیبرتی سیتی است. رومن خودش اگرچه به عنوان رئیس یک آژانس مسافربری مشغول به کار است اما علاقه شدید او به زنان و ماشین‌های سریع جزء ویژگی‌های مهم شخصیتی‌اش است.

البته شخصیت‌های دیگری هم در بازی حضور دارند که برخی از آن‌ها در ادامه معرفی خواهند شد. ولد (Vlad) که بزرگترین رئیس خلافکاران شهر است و هرچند نیکو در ابتدا برای او کار می‌کند اما در ادامه داستان او را به قتل می‌رساند. الیزابتا (Elizabeta) که فروشنده مواد مخدر و داروهای اعتیادآور است. مانی (Manny) که به نوعی یک آنارشیست نسبت به وضع موجود است و علاقه زیادی هم به هیپ‌هاپ دارد و شخصیت دیگر هم بروسی (Brucie) می‌باشد که زندگی مدرنی دارد و عاشق خواندن مجلاتی در مورد زنان است. به نوعی می‌توان گفت که ویژگی‌های خلافکاری و بزهکاری و زن‌بارگی در شخصیت‌های بازی مورد استفاده قرار گرفته است تا همراهی داستان و شخصیت‌پردازی و گیم‌پلی به صورت کاملی اتفاق بیفتد. داستان بازی مسیری را پیش روی بازیکن قرار می‌دهد تا زندگی سخت نیکو را در ابتدا با کار کردن شروع کرده و به مرور با افراد ثروتمند و خلافکار آشنا شده و پولدار شود.

جهان باز بودن بازی GTA باعث شده است تا بازیکن بتواند آزادانه در سطح شهر بگردد و با شهروندان درگیر شود و یا هر اتومبیلی که دوست دارد را از صاحب آن به زور بگیرد. خلاصه گشت و گذار در فضای شهری این‌قدر جذابیت دارد که گاهی حتی بازیکن فراموش می‌کند که بایستی به انجام مأموریت‌‌‌های موجود در بازی هم بپردازد. البته به غیر از رانندگی با اتومبیل می‌توان سوار بر بالگرد شد و دور تا دور شهر را چرخید. دامنه این آزادی فقط محدود به سرقت اتومبیل و گردن کلفتی در شهر و خلبانی بالگرد و چترسواری نمی‌شود بلکه تلفن همراهی که در بازی به شخصیت بازیکن داده می‌شود، پخش کردن موسیقی از ضبط اتومبیل، و یا خرید لباس و پیدا کردن دوست و ... از دیگر نکاتی است که آزادی عملی را در گیم‌پلی بازی به بازیکن داده است.

همچنین باید اشاره کرد که در کنار داستان و شخصیت‌پردازی GTA که به صورت آزادی به انواع جرم‌ها اشاره دارد، گیم‌پلی بازی هم برای این کار کم نگذاشته است. گیم‌پلی آزاد و لذت‌بخش بازی تنوع زیادی در انجام کارهای خلاف برای بازیکن مهیا می‌کند. مثلاً بازیکن می‌تواند در حالتی که مست است در سطح شهر راه برود و یا رانندگی کند. این مکانیک با همراهی دوربین تار و متزلزل (تلو تلو خوردن دوربین) حس حضور بیشتری را در خصوص مست بودن شخصیت بازی به بازیکن منتقل می‌نماید.